Trong những năm chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ, các địa danh Phà Ghép, Đò Lèn, Hàm Rồng,... của Thanh Hoá là những “tọa độ lửa”, nơi diễn ra cuộc đọ sức quyết liệt của bộ đội pháo binh chủ lực, bộ đội địa phương, dân quân tự vệ với lũ “giặc trời” Mỹ tối tân hiện đại với những tên gọi “thần sấm”, “con ma”, “pháo đài bay B52”.

“Phà Ghép, sông Yên” trở thành chứng nhân

của tinh thần chiến đấu và hy sinh

Nằm trên tuyến Quốc lộ 1A, từ năm 1965 đến 1973 phà Ghép là một trọng điểm đánh phá ác liệt của đế quốc Mỹ khi thực hiện 2 cuộc chiến tranh leo thang phá hoại miền Bắc. Bằng tinh thần anh dũng chiến đấu dưới mưa bom, bão đạn, quân và dân bên phía bờ Bắc và bên phía bờ Nam sông Yên đã có 3.000 ngày đêm giữ vững mạch máu giao thông của hậu phương lớn miền Bắc đối với miền Nam.

Quân dân chiến đấu bảo vệ phà Ghép

Qua 8 năm với 2 lần leo thang tiến hành chiến tranh phá hoại miền Bắc, đế quốc Mỹ đã dội xuống khu vực phà Ghép gần 38.000 quả bom đạn các loại, chưa kể đến hàng vạn quả đạn pháo tầm xa từ Hạm đội 7 của Mỹ ở ngoài khơi bắn vào bất cứ lúc nào. Tính ra trong tọa độ đánh phá tập trung của giặc Mỹ, mỗi mét vuông nơi đây đã phải hứng chịu hơn 1 tấn bom.

Song, với sự quyết tâm “đánh địch mà đi, mở đường mà tiến”, “sống bám cầu, bám đường, chết kiên cường dũng cảm”, “xe chưa qua, nhà không tiếc" vì thế nhiều đoạn đường bị hủy diệt do bom đạn Mỹ chỉ sau vài giờ là được khôi phục thông suốt, nhiều tấn hàng hóa bị đánh chìm trên sông được trục vớt kịp thời ngay trong lửa đạn của kẻ thù, để phà Ghép vẫn đứng đó, hiên ngang, anh dũng và ghi dấu biết bao tập thể, cá nhân anh hùng, trong đó có đơn vị nữ dân quân Thanh Thủy.

Bắn rơi máy bay Mỹ bằng súng bộ binh, các nữ dân quân đã biến điều không thể thành có thể. Hàng chục máy bay Mỹ bị bắn rơi bởi những người phụ nữ, trong đó có nữ dân quân xã Thanh Thủy. Chiến tích của các chị đã trở thành huyền thoại về lòng dũng cảm, tinh thần yêu nước bất diệt. Ngày 8-8-1967, 10 nữ dân quân du kích xã Thanh Thủy, đơn vị nữ dân quân đầu tiên của huyện Tĩnh Gia đã bắn rơi máy bay rơi 1 máy bay A4D của giặc Mỹ bằng súng bộ binh. Ngày 22-10-1967, đội nữ dân quân xã Thanh Thủy được Bác Hồ gửi thư khen ngợi và trao tặng Huy hiệu Hồ Chí Minh. Ngày 29-5-1972, đội dân quân du kích xã Thanh Thủy đã bắn rơi chiếc máy bay thứ 2; ngày 20-10-1976, Chủ tịch nước Tôn Đức Thắng ký tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho dân quân du kích xã Thanh Thủy.

“…Qua đây lại nhớ năm nào

Xé trời đạn lửa bom đào đất rung

Đường ra mặt trận miền Trung

    Quân dân ta vẫn trùng trùng tiến lên…”

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, Dân quân du kích xã Thanh Thủy, Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Hải Châu, xã Hải Ninh, xã Thanh Thủy, xã Thanh Sơn, xã Triêu Dương được Đảng, Nhà nước phong tặng Danh hiệu “Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân” trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước:

- Năm 1976, Dân quân du kích xã Thanh Thủy được phong tặng Danh hiệu “Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân” trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước;

- Năm 2000, Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Thanh Thủy được phong tặng Danh hiệu “Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân” trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước;

- Năm 1998, Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Hải Châu được phong tặng Danh hiệu “Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân” trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước;

- Năm 2005, Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Hải Ninh được phong tặng Danh hiệu “Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân” trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước;

- Năm 2005, Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Thanh Sơn được phong tặng Danh hiệu “Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân” trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước;

- Năm 2014, Nhân dân và Lực lượng vũ trang nhân dân xã Triêu Dương được phong tặng Danh hiệu “Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân” trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Thắng lợi của cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975 là kết quả của sự lãnh đạo sáng suốt, tài tình của Đảng; tinh thần đoàn kết, ý chí quật cường, lòng yêu nước nồng nàn của toàn dân tộc; sự hy sinh to lớn của các thế hệ cha anh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Đó là biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, là niềm tự hào, nguồn động lực to lớn để các thế hệ hôm nay và mai sau tiếp tục phát huy.

Kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026) là dịp để mỗi cán bộ, đảng viên và Nhân dân phường Ngọc Sơn ôn lại truyền thống vẻ vang của dân tộc, tri ân sâu sắc các anh hùng liệt sĩ, thương binh, bệnh binh, gia đình có công với cách mạng; đồng thời nâng cao ý thức, trách nhiệm trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Trong giai đoạn hiện nay, trước yêu cầu phát triển nhanh và bền vững, Đảng bộ, Chính quyền và Nhân dân phường Ngọc Sơn tiếp tục phát huy tinh thần Đại thắng mùa Xuân năm 1975, đẩy mạnh các phong trào thi đua yêu nước, quyết tâm thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng đô thị văn minh, bảo đảm vững chắc quốc phòng - an ninh, không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân.

Năm tháng sẽ trôi qua, nhưng thắng lợi của nhân dân ta trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước mãi mãi được ghi vào lịch sử dân tộc như biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, là thắng lợi của chính nghĩa, thắng lợi của bản lĩnh, khí phách và trí tuệ Việt Nam; toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta đã hiện thực được mong ước và lời căn dặn thiết tha nhất của Bác Hồ, hoàn thành sự nghiệp giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, Bắc-Nam sum họp một nhà./.

                                                                                                                            Mai Sỹ Lân, Bí thư Đảng ủy

                                                                                                                       Chủ tịch HĐND phường Ngoc Sơn